Python Basic1. Biến (variable) là gì?
- Biến là nơi dùng để lưu trữ dữ liệu.
- Python không có câu lệnh để khai báo một biến.
- Một biến sẽ được tạo ra ngay khi bạn gán một giá trị cho nó.
2. Ví dụ về cách lưu trữ và sử dụng biến
Chúng ta có một ví dụ như bên dưới:
print("Đây là một câu chuyện nhỏ về anh Bảo đập chai.")
print("Năm nay anh Bảo đã 40 tuổi.")
print("Mặc dù vậy, trông anh ấy khỏe mạnh hơn")
print("những người bạn U40 rất nhiều")Kết quả khi chạy chương trình
Đây là một câu chuyện nhỏ về anh Bảo đập chai.
Năm nay anh Bảo đã 40 tuổi.
Mặc dù vậy, trông anh ấy khỏe mạnh hơn
những người bạn U40 rất nhiều
Trong ví dụ bên trên, chúng ta thấy có những thông tin được lặp lại đó là "Bảo" và "40".
Đây chính là tên (character_name) và tuổi (character_age) của nhân vật được nhắc đến trong câu chuyện này. Và chúng ta có thể thay thế các thông tin này để tạo ra một câu chuyện cho nhân vật khác.
Ví dụ hiện tại khá là đơn giản, chỉ vài dòng. Nhưng nếu câu chuyện này dài hàng nghìn dòng, và tên hay tuổi của nhân vật được lặp lại ở nhiều vị trí trong câu chuyện, thì việc tìm và thay thế sẽ là một vấn đề lớn, khi mà tốn nhiều thời gian tìm kiếm và công sức cập nhật.
Vậy có giải pháp nào cho vấn đề đang được đề cập không?
Giải pháp: lưu trữ mỗi thông tin về tên và tuổi vào một biến giá trị, sau đó thay thế các biến giá trị này tại các vị trí tương ứng với tên và tuổi nhân vật.
Hãy xem đoạn code bên dưới:
character_name = "Nam"
character_age = "50"
print(f"Đây là một câu chuyện nhỏ về anh {character_name} đập chai.")
print(f"Năm nay anh {character_name} đã {character_age} tuổi.")
print(f"Mặc dù vậy, trông anh ấy khỏe mạnh hơn")
print(f"những người bạn U{character_age} rất nhiều")
Với đoạn code bên trên, character_name và character_age đã thay thế cho các thông tin về tên và tuổi của nhân vật, đồng thời được sử dụng trong câu chuyện.
Có một điểm cần chú ý là trước dấu " ở trong hàm print, chúng ta thêm ký tự f (viết tắt của chữ formatted - định dạng). Khi này chúng ta có thể tùy ý định dạng đoạn văn bản theo ý muốn.
Và hãy xem kết quả khi chạy chương trình:
Đây là một câu chuyện nhỏ về anh Nam đập chai.
Năm nay anh Nam đã 50 tuổi.
Mặc dù vậy, trông anh ấy khỏe mạnh hơn
những người bạn U50 rất nhiều
Kết quả chỉ ra rằng các vị trí ứng với tên đã được thay thế từ "Bảo" sang "Nam" và các vị trí ứng với tuổi đã được thay thế từ "40" sang "50".
Khi cần thay đổi tên và tuổi nhân vật, chúng ta chỉ cần thay đổi giá trị của các biến "character_name" và "character_age" là nội dung câu chuyện sẽ được cập nhật theo.
Ngoài ra, chúng ta cũng có thể chỉnh sửa giá trị của các biến đã được khai báo.
Ví dụ sau lệnh print đầu tiên, chúng ta sẽ cập nhật giá trị của character_name về "Minh" như đoạn code bên dưới:
character_name = "Nam"
character_age = "50"
print(f"Đây là một câu chuyện nhỏ về anh {character_name} đập chai.")
character_name = "Minh"
print(f"Năm nay anh {character_name} đã {character_age} tuổi.")
print(f"Mặc dù vậy, trông anh ấy khỏe mạnh hơn")
print(f"những người bạn U{character_age} rất nhiều")
Và đây là kết quả khi chạy chương trình:
Đây là một câu chuyện nhỏ về anh Nam đập chai.
Năm nay anh Minh đã 50 tuổi.
Mặc dù vậy, trông anh ấy khỏe mạnh hơn
những người bạn U50 rất nhiều
Như vậy việc thay đổi giá trị thông qua biến rất dễ dàng và thuận tiện.
3. Các kiểu dữ liệu cơ bản
Chúng ta có 3 kiểu dữ liệu cơ bản trong Python:
- string: "abc" (là kiểu dữ liệu dạng văn bản)
- number: 123 (là kiểu dữ liệu dạng số, để chứa số nguyên hoặc số thực)
- boolean: True | False (là kiểu dữ liệu logic, chứa giá trị Đúng/Sai)
Hãy xem một vài ví dụ bên dưới về kiểu dữ liệu:
# Dữ liệu kiểu chuỗi, văn bản
today_weather = "Hôm nay trời nắng nóng"
today_temp = "Nhiệt độ lên đến 40 độ"
# Dữ liệu kiểu số (số nguyên - integer, số thực - float)
number_of_people = 20
student_average_point = 8.25
# Dữ liệu kiểu boolean (True | False)
is_exam_passed = True
Trong bài tiếp theo, chúng ta sẽ học về "Thao tác với string".
